गोरगरीब कष्टकऱ्यांचा मार्गदर्शक हरपला ! डॉ. बाबा आढाव यांचे निधन

पुणे : गोरगरीब कष्टकरी समाजाच्या हक्कांसाठी अखंड लढा देणारे ज्येष्ठ समाजसेवक डॉ. बाबा आढाव यांचे अल्पशा आजाराने आज पुणे येथे निधन झाले. 95 वर्षांचे असलेले आढाव यांचे उपचार 28 नोव्हेंबरपासून पुण्यातील अतिदक्षता विभागात सुरू होते. हृदयरोगतज्ज्ञ सह तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली त्यांचे उपचार सुरु होते, परंतु प्राणज्योत काळाने विझवली.

बाबा आढाव यांचे संपूर्ण आयुष्य असंघटित हमाल, रिक्षादार, बांधकाम मजूर यांच्यासाठी सामाजिक न्याय, प्रतिष्ठा आणि संरक्षण मिळवून देण्याच्या संघर्षासाठी समर्पित होते. त्यांच्या नेतृत्त्वाखाली ‘हमाल पंचायती’ची स्थापना झाली, ज्याने महाराष्ट्रातील हमालांना संघटित करून त्यांच्या हक्कांची अंगेभूत व्यवस्था केली. जातीय भेदभावाविरुद्ध लढा देताना त्यांनी ‘एक गाव एक पाणवठा’ ही क्रांतीकारी मोहीम राबवली, ज्यामुळे समाजात समानतेची जाणीव बळकट झाली.

डॉ. बाबासाहेब आढाव यांचा जन्म 1 जून 1930 रोजी पुणे नाना पेठेत झाला. नाना पेठेतील आयुर्वेदिक डॉक्टर असूनही, कामगारांच्या दैनंदिन अडचणींनी त्यांना प्रभावित केले. 1966 मध्ये डॉक्टरकी सोडून त्यांनी कामगार संघटनेत सक्रिय होण्याचा निर्णय घेतला. 1970 च्या दशकात ते पुणे महापालिकेचे नगरसेवक आणि समाजवादी पक्षाचे सक्रिय सदस्य होते. तसेच रिक्षा पंचायतीचे नेते म्हणून त्यांनी कामगारांच्या कल्याणासाठी विशेष प्रयत्न केले.

डॉ. बाबा आढाव यांचे योगदान सामाजिक न्याय व समानतेच्या आंदोलनात अमूल्य ठरले आहे. त्यांचा काळकवल त्याग आणि कार्य कष्टकरी वर्गासाठी प्रेरणादायी व सदैव स्मरणीय राहणार आहे.